Kumin April chawlhkar hnihna hriselna chanchin thar tlangpuiah chuan khawvel huapa science thiamna inzawmkhawm dan te, Mizoram scheme thar chungchang leh India rama ‘fatty liver’ (thin thau) chungchangte a langsar hle.
Mizoram Hriselna Chanchin
- MUHCS 2.0 Registration Pawhsei A Ni: April 1, 2026 aṭang khan Mizoram Universal Health Care Scheme (MUHCS 2.0) thar chu hman ṭan a ni ta a. Mipui tam zawkin he hamṭhatna hi an dawn theihna’n, sawrkar chuan inziah luh (registration) hun chu May 15, 2026 thleng a pawhsei belh a ni.
- World Homoeopathy Day: April 10 khan Directorate of AYUSH chuan Aizawlah ‘World Homoeopathy Day’ a hmang a. Kumin thupui atan “Homoeopathy for Sustainable Health” tih hman a ni.
- Damdawi In Tihchangtlun: Sorkar chuan damdawi in hrang hrang tihchangtlun leh mipui zawng zawngin hriselna enkawlna an dawn vek theihna (Universal Health Care) chu a dah pawimawh hle a. Sinlung Hills ang hmun kilkhawr zawnga chengte tan pawh hriselna enkawlna kawng hawn a ni zel a ni.
India Ram Hriselna Chanchin
- Digital Health Hmasawnna: World Health Day pualin sawrkar chuan India ram ‘digital healthcare’ hmasawnna a thlirlet a. Ayushman Bharat Digital Mission (ABDM) hnuaiah ‘Ayushman Arogya Mandir’ nuai 2 chuang din a ni tawh a, hei hian natna hmuhchhuah hma (early diagnosis) kawngah nasa takin hna a thawk a ni.
- Thin Natna (Fatty Liver) A Pung: India ramah Fatty Liver Disease (thin thau) chu 23% zetin a pung tih report thar chuan a tarlang a. Hei hi zu in vang ni loin, thau uchuak, zunthlum leh nunphung hrisel lo (poor lifestyle) vanga thleng a ni tlangpui.
- Mental Health Enkawlna: District Mental Health Programme chu ram chhunga district 767-ah hman phalna pek a ni tawh a. Tunah chuan rilru hriselna enkawlna hi Primary Health Centre (PHC) hrang hrangah a awm tawh dawn a ni.
- Health AI Hackathon: IndiaAI leh CDSCO te chuan Artificial Intelligence (AI) hmanga damdawi hmanrua (medical devices) endikna leh mipui hriselna vil hna tihchak nan ‘Hackathon’ an tlangzarh.
Khawvel Hriselna Chanchin
- World Health Day (April 7): WHO chuan kumin World Health Day thupui atan “Together for Health. Stand with Science.” tih a hmang a.
- Khawvel Huap Thutkhawmna:
- One Health Summit: France-ah (April 5–7) neih a ni a, mihring, ran, leh kan planet hriselna inzawm dan chungchang thupui thar an vawrh chhuak.
- WHO Collaborating Centres Forum: Khawvel huapa centre 800 chuang an ṭhukhawm a, science thiamna hmanga thawhhona tihchak dan tur an sawiho a ni.
- Alzheimer’s Research: Scientist-te chuan April 11 khan rim hriatna (sense of smell) hloh tial tial hian Alzheimer’s natna chu a hriat lawk theih thu an sawi a, hei hi thluaka ‘immune cell’ chet vel dan aṭanga hriat theih a ni.
- Measles (Sentút) Hripui: US CDC report-in a tarlang danin, April 9 thleng khan US-ah Measles vei 1,714 zet an hmu tawh a, kumin hian he hri hi a leng nasa hle.
